Táo bón dài thêm thường do cơ địa âm hư, huyết nhiệt, hoặc giảm máu làm tân dịch giảm, hoặc do ở người cao tuổi và phái nữ sau khi sinh nhiều lần, trương lực cơ bị giảm, dẫn đến khí trệ làm khó bài tiết phân ra ngoài; Hoặc do người dương hư không vận hành được khí, dẫn đến tân dịch không lưu thông, hoặc do bị bệnh lỵ mạn tính làm tỳ vị kém vận hóa mà gây nên táo bón.
Đại hoàng: Kích thích co bóp ruột, gây nên ra công dụng nhuận tràng và tẩy do chứa hoạt chất anthragrinon.
Liều cao là thuốc tẩy nhẹ dùng cho người đầy bụng, táo bón; ngày dùng 3-10g, nham sắc uống.
Chỉ thực: Vỏ quả có tác dụng làm tăng độ acid dịch vị. Dùng chữa ăn uống không tiêu, đầy hơi, tích trệ. Ngày dùng 6-12g sắc uống.
Đương quy: Có tác dụng chống co thắt cơ trơn ruột, giúp điều trị táo bón. Ngày dùng 10-20g, dạng thuốc nham .
Hậu phác: Dùng chữa bụng đau đầy trướng, ăn uống không tiêu, táo bón. Ngày dùng 6-12g dạng thuốc sắc .
Huyền sâm, mạch môn: Là các vị thuốc có công dụng trị táo bón. Liều dùng mỗi ngày của huyền sâm là 4-12g, của mạch môn là 6-20g, dạng thuốc nham .
Trắc bá (hạt): Có công dụng nhuận tràng, được dùng trị táo bón, ngày dùng 4-12g hạt trắc bá (bá tử nhân).
Các bài thuốc người xưa
Hiện tượng : Táo bón lâu ngày, thường xuyên họng khô, miệng khô, thường lở loét miệng, lưỡi đỏ, người háo khát nước.
Bài 3: Ba tử nhân (hạt trắc bá) 100g, bạch thược 50g; đại hoàng, hậu phác, chỉ thực, mỗi vị 40g, tán bột, mỗi ngày uống 10-15g.
Bài 4: Sinh địa, sa sâm, mạch môn, ngọc trúc, mỗi vị 12g, đường phèn 20g, sắc uống.
Bài 5: Hạt vừng đen, lá cối xay, mỗi vị 300g. Vừng đen rang chín, giã nhỏ rây bột. Lá cối xay nấu nước rồi cô thành cao đặc. Trộn hai thứ làm thành bánh 10g, ngày uống 2 bánh hãm với nước sôi sau mỗi bữa ăn.
Táo bón do thiếu máu
Gặp ở người giảm máu , phụ nữ sau khi sinh mất máu.
Hiện tượng : Gồm Hiện tượng của hội chứng thiếu máu kèm thêm chứng táo bón kéo dài .
Bài 1: Vừng đen 200g, hà thủ ô đỏ, kỷ tử, long nhãn, tang thầm (quả dâu), bá tử nhân (hạt trắc bá) mỗi vị 100g, mật ong vừa đủ. Tán bột làm viên. Mỗi ngày uống 10-20g, có thể dùng dạng thuốc nham liều thích hợp.
Bài 2 (tử vật thang gia vị): Thục địa, bạch thược, mỗi vị 12g; xuyên khung, đương quy, bá tử nhân, vừng đen, đại táo, mỗi vị 8g. sắc uống ngày một thang.
Táo bón do khí hư
rễ gặp ở người già, phái nữ sau khi sinh nhiều lần trương lực cơ giảm.
Triệu chứng : Cơ nhão, táo bón, hay đầy bụng, chậm tiêu, ăn kém, ợ hơi.
Bài 1: Đảng sâm 16g, bạch truật, hoài sơn, sài hồ, kỷ tử, vừng đen lượng vừa đủ. sắc uống ngày một thang.
Bài 2 (bổ trung ích khí thang gia vị): Hoàng kỳ, bạch truật, đảng sâm, sài hồ, thăng ma, mỗi vị 12g; đương quy, nhục thung dung, bá tử nhân, vừng đen, mỗivị 8g; trần bì, cam thảo, mỗi vị 6g. nham uống ngày một thang.
Bài 3 (dùng cho người cao tuổi, dương khí kém, có các Triệu chứng táo bón, sợ lạnh, tay chân lạnh, ăn kém, lưng gối mỏi đau): Chút chít, ý dĩ, mỗi vị 12g; ba chính sâm, kỷ tử, hoài sơn, hoàng tinh, mỗi vị 10g, nhục quế 2g. nham sắc uống ngày một thang hoặc tán bột làm viên, mỗi ngày uống 10g
Táo bón do bệnh nghề nghiệp (khí trệ)
Đối với những người bị táo bón do làm các công việc mà phần lớn thời gian ngồi lâu không đổi thay tư thế, hoặc do viêm đại tràng mạn tính thì thường dùng các thuốc kiện tỳ (đảng sâm, bạch truật, ý dĩ) các thuốc hành khí (chỉ xác, chỉ thực, hậu phác), phối hợp với các thuốc nhuận tràng (vừng đen, chút chít, lá muồng trâu).
Bài 1: Muồng trâu, chút chít, mỗi vị 20g; đại hoàng 4-6g. nham uống trong ngày.
Bài 2: Rễ tươi chút chít 8-12g, nhai sống, hay nham nước uống.
Bài 3: Chút chít 10g; chỉ xác, mộc thông, mỗi vị 8g. nham nước uống, nếu sau một giờ chưa đi tiêu được thì sắc nước thứ hai uống tiếp.
Phương pháp điều Trị táo bón
Nguyên nhân và điều Trị táo bón
Không có nhận xét nào :
Đăng nhận xét